Kính thưa Ban giám hiệu !
Thưa toàn thể các thầy cô
trong hội đồng sư phạm cùng tất cả các em học sinh thân mến !
Việt Nam chúng ta tự hào với mảnh đất
trải dài bên bờ biển Đông nơi giao lưu nhiều luồng văn hoá khác nhau trên thế
giới. Bằng chứng là có sự hiện diện của 7 di sản thế giới thu hút nhiều khách
du lịch đến tham quan, chiêm ngưỡng.
Và Quảng Nam chúng ta có
một diện tích không lớn lắm nhưng đã sở hữu 2 trong số 7 di sản đó là Đô thị cổ
Hội An và Thánh địa Mỹ Sơn. Mỹ Sơn nằm trên địa bàn xã Duy Phú trong lòng đất
mẹ Duy Xuyên.
Duy Xuyên một huyện trung du,
đồng bằng ven biển của tỉnh Quảng Nam cách thị xã Tam Kỳ 38km về
hường tây bắc. Chiều dài từ bờ biển Duy Hải đến Phường Rạnh khoảng 40km, sông
Thu Bồn chạy dọc chiều dài phía bắc của huyện.
Cách đây khoảng hơn 2000 năm địa
bàn Duy Xuyên hiện nay đã từng là nơi sinh sống của cư dân văn hoá Sa Quỳnh và
sau đó là người Chăm. Nhiều di tích lịch sử quý báo còn để lại ở Trà Kiệu đã
chứng minh nơi đây là kinh đô của người Chăm. Khu tháp cổ Mỹ Sơn được xây dựng
vào khoảng thế kỷ thứ VI đây là khu tháp cổ lớn công trình được xếp ngang hàng
với các công trình kiến trúc ở Đông Nam Á và thế giới.
Giá trị nghệ thuật về vẽ đẹp và
sự hoành tráng, thiêng liêng của Mỹ Sơn sau hàng ngàn năm vẫn còn nguyên vẹn
giá trị lịch sử nên ngày 1/12/1999 Mỹ
Sơn được UNESCO tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hiệp quốc công
nhận Di sản Văn hoá Thế giới.
Trước hết chúng ta cùng tìm
hiểu các khái niệm “Di sản” , “Văn hoá” Và “Di sản văn hoá thế giới” là gì?
“Di sản” theo nghĩa đen là những thứ của đời trước để lại. Trong
phạm vi hẹp của gia đình hay dòng họ, từ này được dùng để chỉ những tài sản của
ông cha ta để lại. “Di sản” ngày nay được dùng phổ biến để chỉ những loại tài
sản có giá trị cao về mọi mặt, ở phạm vi rộng hơn như quốc gia, khu vực, quốc
tế, là những gì của thế hệ trước để lại và chúng ta tiếp tục truyền lại cho các
thế hệ tương lai học tập, khâm phục và thưởng thức.
“Văn hoá” có nhiều định nghĩa, khái niệm về văn hoá tuỳ theo góc độ
nghiên cứu của mỗi ngành. Nhưng chung nhất văn hoá đựoc hiểu là hệ thống các
giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình tương
tác với tự nhiện, xã hội để sinh tồn và phát triển
Và “Di sản văn hoá thế giới” là các di tích, như các tác phẩm kiến
trúc, tác phẩm điêu khắc, và hội hoạ, các yếu tố hay các cấu trúc có tính chất
khảo cổ học, ký tự, nhà ở trong hang đá và các công trình có sự liên kết giữa
nhiều đặc điểm. Các quần thể công trình xây dựng, như quần thể xây dựng tách
biệt hay liên kết lại với nhau do kiến trúc của chúng, do tính đồng nhất hoặc
vị trí của chúng trong cảnh quan. Các di chỉ như các tác phẩm do con người tạo
nên hoặc các tác phẩm có sự kết hợp giữa thiên nhiên và nhân tạo, các khu vực
trong đó có các di chỉ khảo cổ có giá trị nổi bật toàn cầu xét trên quan điểm
lịch sử, nghệ thuật, thẫm mỹ, dân tộc học hoặc nhân chủng học.
Mỹ Sơn chúng ta vinh dự được công nhận là
Di sản văn hoá thế giới vì đã hội tụ đủ các yếu tố trên.
Mỹ Sơn trong lòng đất mẹ Duy Xuyên đây là một hòn ngọc quý
cần nâng niu và giữ gìn. Để phát huy có hiệu quả giá trị di sản đồng thời bảo
vệ, trùng tu Mỹ Sơn mãi là niềm tự hào của nhân loại hôm nay và mai sau.
Dọc theo dòng sông Thu Bồn, Mỹ Sơn
cùng với kinh đô Trà Kiệu, thương cảng Hội An hợp thành một địa thế hưng thịnh
toàn diện về chính trị, kinh tế, đời sống tinh thần của người Chăm – pa cổ. Nếu
Trà Kiệu là trung tâm chính trị, hành chính uy quyền lộng lẫy tượng trung cho
sức mạnh của uy quyền nằm ở trung lưu con sông Thu Bồn quanh năm hiền hoà nước
chảy, thì về phía thưọng nguồn 30 km là Mỹ Sơn thâm nghiêm, linh thiêng với khu
đền tháp thờ Thần – Vương tượng trung cho đời sống tâm linh của thần dân. Và về
phía hạ lưu nơi con sông ra biển là thương cảng Hội An sầm uất, nơi giao lưu
buôn bán với các thương thuyền ngoại quốc ra vào tấp nập, tạo nên thế vững
chắc, hùng mạnh của Chăm – pa cổ.
Vương quốc Chăm-pa có hai tôn giáo lớn gắn
liền với hai bộ lạc đó là Mỹ Sơn của bộ lạc Dừa và Po-na-ga( ở Nha Trang ) cuả
bộ lạc Cau. Trong đó Mỹ Sơn được chọn là trung tâm thờ cúng chính, nên mỗi vị
vua khi lên ngôi đều đến đây làm lễ thánh tẩy, dâng cúng lễ vật và xây dựng đền
thờ. Mỗi vị vua có ít nhiều quan niệm và niềm tin khác nhau đối với các vị thần
linh nên đã tạo ra ở đây một quần thể di tích , đa dạng, phong phú với nhiều
lối kiến trúc độc đáo có một không hai trong khu vực cũng như trên thế giới.
Nằm trong một thung lũng đẹp có núi
bao quanh như một tường thành tự nhiên vững chắc và một khe suối sâu( Khe Thẻ)
cắt ngang là một vùng đất vừa tự nhiên vừa huyền bí và linh thiêng. Mỹ Sơn xứng
đáng là Trung tâm tôn giáo – tín ngưỡng của các vương triều Chăm –pa hùng mạnh.
Với các phong cách nghệ thuật kiến
trúc độc đáo và điêu khắc tinh xảo đặc biệt là các bia kí để lại nơi đấy ta có
thể hình dung được phần nào lịch sử phát triển, đời sống tinh thần và cuộc sống
sinh hoạt phong phú đa dạng của cư dân Chăm-pa trong lịch sử hình thành và phát
triển của mình.
Các nhà nghiên cứu đã chia và đặt tên
cho các khu đền tháp theo thứ tự quy mô từ lớn đến nhỏ là:
A,A’,B,C,D,E,F,G,H......
Trong mỗi khu đền tháp theo thứ tự từ
lớn đến nhỏ hay từ chính đến phụ như A1,A2,A3........Trong đó tháp A1( Ka-lan
A1) là tháp lớn nhất cao 24m xung quanh có 6 khu tháp nhỏ thờ những vị thần
phụ.
Ngày nay khi đến Mỹ Sơn các
ngôi tháp đồ sộ, to lớn ở khu A, A’ đều bị sụp đổ chỉ còn lại dấu tích của
những nền móng, cột đá, tượng vỡ. Di tích kiến trúc còn nguyên vẹn nhất hiện
nay là tháp B5 có mái dài, cong hình thuyền
Mỹ Sơn được công nhận Di sản Văn
hoá Thế giới năm 1999 không chỉ dựa trên số đền tháp ít ỏi còn lại khoảng 20
tháp và phần lớn là phế tích này mà còn nhờ vào nguồn tài liệu đáng tin cậy của
các nhà nghiên cứu khoa học, khảo cổ học từ khi phát hiện ra Mỹ Sơn cộng với sự
quan tâm của Đảng và Nhà nước trong công tác bảo tồn và phát huy vốn văn hoá
dân tộc.
Từ sau ngày thành lập Ban quản lý
khu di tích Mỹ Sơn đã có nhiều nổ lực hoạt động nhằm mục đích bảo tồn và phát
huy những giá trị của di tích như: Rà phá bom mìn, thám sát khảo cổ và phát lộ
di tích khu tháp E,F và các khu G,H,K,L,M,N, gia cố tu bổ các khu E,F,G,
tổ chức trưng bày hiện vật, cải tạo kỷ
thuật hạ tầng ...đã góp phần đáng kể vào
việc khôi phục, trùng tu khu di tích.
Nhờ vậy mà trong mấy năm gần dây số
lượng khách trong nước và quốc tế đến tham quan tháp Mỹ Sơn không ngừng tăng
lên.
Theo số liệu thống kê thì trong năm 2000.
Trong tổng số 231.000 lượt khách đến Quảng Nam thì có 80.000 lượt khách đến Mỹ
Sơn. Doanh thu từ Mỹ Sơn chiếm gần 30% tổng doanh thu của tỉnh Quảng Nam về du
lịch.
Việc Mỹ Sơn được công nhận là Di sản Văn
hoá Thế giới là sự đóng góp lớn lao của các nhà nghiên cứu, các nhà khảo cổ
học, các chuyên gia sưu tầm, nghiên cứu và sự nổ lực của chính quyền địa phương
các cấp. Vì thế vấn đề phát huy và bảo tồn giá trị di sản là một việc làm cần
thiết và cấp bách đặc biệt là việc giáo dục cho thế hệ trẻ hiểu biết được ý
nghĩa, giá trị của một Di sản văn hoá vật chất trong hiện tại cũng như trong
tương lai là minh chứng hiện hữu của một nền văn minh rực rỡ ở một vùng đất có
truyền thống văn hoá lâu đời, gắn liền với quá trình đoàn kết đấu tranh của đại
gia đình các dân tộc Việt Nam.
Ngày nay đến với Mỹ Sơn, khi tách khỏi
quốc lộ 1A, ta sẽ được thoải mái khi đi trên con đường nhựa phẳng lì trãi dài
bên những cánh đồng xanh mượt và những làng nghề truyền thống như ươm tơ dệt
lụa...Cùng với các dịch vụ khác là tấm lòng hiếu khách của người dân địa
phưong,đến với Mỹ Sơn sẽ mang lại cho du
khách những cảm giác mới lạ, huyền bí, thâm nghiêm mà quyến rũ không khác gì
những bí ẩn còn chìm sâu trong đường nét của khu tháp cổ.
Có thể nói qua nhiều năm bị lãng quên,
Khu di tích Mỹ Sơn đã dần dần trở mình, hiện ra những tinh hoa quý giá vốn có
của nó để cho các thế hệ đương lại chiêm nghiệm và cảm nhận nhũng giá trị lịch
sử quý giá qua hàng ngàn năm hình thành và phát triển cùng với sự phát triển
của lịch sử dân tộc. Điều đó cũng là kết quả thể hiện sự trân trọng, cảm phục
và những cố gắng bảo tồn của con cháu hôm nay đối với những di sản mà cha ông
để lại. Một lần nữa chúng ta càng khẳng định sự cần thiết phải tuyên truyền và
giáo dục Di sản văn hoá thế giới Mỹ Sơn cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau giữ
gìn và phát huy.
Nội dung cuốn sách gồm:
|
Nội dung
|
Trang
|
|
Những khái niệm chung về di sản
|
T.4
|
|
Mỹ Sơn Di sản
Văn hoá Thế giới
|
T.10
|
|
Giáo dục cho thế hệ trẻ về bảo vệ và phát huy giá
trị Di sản
|
T.26
|
|
Phụ lục
|
T.32
|
|
Luật di sản văn hoá Việt Nam
|
T.36
|
|
Cố Đô Huế - Di Sản
Văn hoá Thế giới
|
T.39
|
|
Vịnh Hạ Long- Di sản Thiên nhiên Thế giới
|
T.42
|
|
Đô thị cổ Hội An – DSVH TG
|
T.45
|
|
Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng
|
T.47
|
|
Vài nét về các cơ quan quản lí Di sản Quảng Nam
|
T.49
|
|
Tư liệu tham khảo
|
T.52
|
|
Hình minh hoạ
|
T.53
|
|
Di sản văn hoá thế giới phi vật thể ở Việt Nam - Nhã
Nhạc triều Nguyên
|
T.67
|
|
Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên
|
T.68
|
Thưa
các thầy cô cùng các em !
Trường chúng ta trường THCS Nguyễn Chí
Thanh vinh dự được nằm trên địa bàn xã Duy Phú nơi có di sản văn hoá thế giới
Mỹ Sơn quý báo này do đó chúng ta hơn ai hết là những người cần hiểu, biết kiến
thức về Mỹ Sơn để làm hành trang cho chúng ta đồng thời cũng là để giới thiệu
quảng bá cho bạn bè trong nước mà cả bạn bè quốc tế.
Hy
vọng qua việc nghiên cứu cuốn sách các thầy cô cùng các em sẽ tìm thấy nhiều
điều hay bổ ích và góp một phần công sức mình vào việc bảo vệ, giữ gìn Di sản
văn hoá trên quê hương Duy Phú thân yêu !
Ngoài ra trong cuốn sách chúng ta còn
tìm hiểu thêm các Di sản ở nước ta như: Cố đô Huế, Đô thị cổ Hội An Di sản Văn
hoá thế giới. Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng Di sản Thiên
nhiên thế giới.Và Di sản văn hoá phi vật thể của Việt Nam như Nhã Nhạc triều
Nguyễn và Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên .
Cuối cùng kính chúc các thầy cô sức khoẻ. Chúc
các em học hành ngày càng tiến bộ.
Xin chân thành cảm ơn !
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét